Zakończenie roku akademickiego
Prowadzi wykłady dla studentów z filozofii kultury i filozofii współczesności, opiekuje się kołem naukowym studentów filozofii UJ. Organizuje cykl konferencji „Kultura wykluczenia?”, oraz „Filozofia technologii”. Pracuje jako redaktorka w racjonalista.tv tworząc cykl autorskich programów. Popularyzuje w radiofonii filozofię i analizuje problemy współczesnej kultury w autorskiej audycji „Przypisy”. Jest autorką bardzo wielu publikacji naukowych i autorką bardzo wielu referatów wygłaszanych na konferencjach w całej Polsce.
Ostatni w tym roku akademickim wykład dr hab. Joanny Hańderek opatrzony był tytułem "Tożsamość kulturowa". Miał charakter erudycyjny, był przejrzystym, logicznym i spójnym wywodem, prowadzonym piękną, komunikatywną i zrozumiałą polszczyzną.
Pani prof. zaczęła od tzw. tożsamości nadawanej dziecku jako imię, z którym się identyfikujemy przez całe życie. Ta "mojość" prywatna, indywidualna, budowana jest w relacjach z najbliższą rodziną poprzez naśladowanie otoczenia. Rozwija się, obrasta i zmienia, wkraczając w życie społeczne (przedszkola, szkoły, środowiska). Czerpie z tradycji kulturowej (np. kulinarnej, religijnej, narodowej). Wymaga odpowiedzialności zachowań w zgodzie z zastanym obyczajem i wartościami etycznymi, szczególnej zaś w zderzeniu z "Innymi" czyli obcymi kulturowo ludźmi. Indywidualna "mojość" zaczyna mieć wówczas charakter reprezentatywny dla grupy etnicznej, a nawet indywidualnej (np. w kontakcie z islamem, kulturą Wschodu lub Afryki).
Odpowiedzialność nakazuje szacunek dla własnej i cudzej tożsamości kulturowej i często wkracza w dziedzinę etyki. Tak bywa, kiedy z różnych powodów – np. dla ratowania życia lub realizacji własnych interesów rezygnujemy z tejże "mojości". Znany jest powszechnie przykład bohatera mitologii greckiej Odysa, który w drodze powrotnej z wojny trojańskiej do ojczystej Itaki nazwał siebie "Nikt" w spotkaniu z jednookim cyklopem Polifemem. Uniknął w ten sposób odpowiedzialności i konsekwencji okrutnego wobec cyklopa czynu (wypalił mu głownią jedyne oko). Podobnie zachował się główny bohater filmu Agnieszki Holland "Europa-Europa”. Został radzieckim pionierem aby ukryć swoją żydowską tożsamość.
Omawiając zagadnienia tożsamości kulturowej wykładowca ilustrowała swą wypowiedź licznymi cytatami z różnych filozofów, zwłaszcza XX wieku. Podawała przykłady z własnego życia (np. zderzenie z kuchnią chińską) uzyskując w ten sposób barwność i atrakcyjność przekazu oraz uwagę słuchaczy.
Krystyna Korbut-Płonka.
