Wykład: Seniorze nie daj się oszukać. Wybrane zagadnienia prawa konsumenckiego.
Wykład ten poprowadził Daniel Jachimowicz absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz licznych kursów i szkoleń z zakresu przygotowywania i zarządzania projektami unijnymi. Jest on Pełnomocnikiem Zarządu Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku, Wiceprezesem Fundacji Europejski Instytut Rozwoju Obywatelskiego w Nowym Sączu, Wiceprezesem Zarządu Sądeckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Udziela porad prawnych, z których często korzystają osoby starsze.
Wykład ten oparty był na przykładach wziętych z życia, wynikających z doświadczeń nabytych podczas udzielania konsultacji prawnych - podkreślił Daniel Jachimowicz rozpoczynając swoje wystąpienie. Plaga oszustw dokonywanych głównie na osobach starszych poprzez stosowanie wyrafinowanych i systematycznie modyfikowanych sposobów, staje się poważnym problemem społecznym. Stowarzyszenie Uniwersytetów Trzeciego Wieku przy wsparciu TAURON-u podjęły społeczną kampanię informacyjno-edukacyjną "Senior znaczy szacunek", mającą na celu podniesienie świadomości społecznej oraz ochronę konsumentów w obszarze osób zagrożonych tego typu przestępczością.
Na wyłudzenia i oszustwa możemy być narażeni w trakcie pokazów, prezentacji, na które jesteśmy zapraszani, znaną już powszechnie metodą „na wnuczka”, a także przez nieuczciwych akwizytorów czy fałszywych „urzędników”.
Popularnym sposobem, wręcz plagą wyłudzania pieniędzy są prezentacje, pokazy różnych produktów organizowane np. w lokalach gastronomicznych na telefoniczne zaproszenie, najczęściej z nagrodami. Banalne potwierdzenie odbioru nagrody może być przyczyną wielu kłopotów, zatem przed złożeniem podpisu należy dokładnie zorientować się jaką treść zawiera podpisywany dokument. Najlepiej nie brać udziału w żadnym pokazie, ponieważ na manipulację marketingową podatny jest prawie każdy i każdy może wyjść z "ekstra" zakupem nie spełniającym oczekiwań. Z mocy prawa, w ciągu 14 dni można odstąpić od umowy kupna bez uzasadnienia, bez podania przyczyny. Wystarczy napisać oświadczenie na piśmie, opatrzyć datą i podpisem spakować towar i wysłać na adres sprzedawcy, który ma 14 dni na zwrot wpłaconej gotówki - podpowiada prawnik Daniel Jachimowicz. Odstąpienie od umowy przysługuje każdemu konsumentowi. Można również wypowiedzieć umowę, ale w tym przypadku może być naliczona kara określona w treści umowy.
Akwizytorzy najczęściej pukają do drzwi lub dzwonią, podając się za tzw. „sprzedawców” prądu lub pracowników energetyki i proponują zawarcie umowy na dostawę tańszej energii. Wystarczy tylko podpisać przygotowaną "korzystną" dla konsumenta umowę. Niebawem okazuje się, że zawarcie takiej umowy wiąże się z zerwaniem dotychczasowej, a koszty dyktuje oferent. Warto pamiętać, że umowy na dostawę mediów bezpiecznie jest zawierać tylko w biurze obsługi klienta. Jak podają statystyki w 2016 r. zgłoszeń na infolinię w kwestii tego rodzaju oszustw było około 450 miesięcznie, w bieżącym roku jest ich już około770. Zatem najbezpieczniej nie otwierać drzwi żadnym akwizytorom. Perfidnym sposobem na wyłudzanie pieniędzy od seniorów stała się metoda "na wnuczka". Ujawnione w skali kraju wyłudzenia w tym zakresie w roku 2016 dotyczyły 2000 tys. osób na kwotę 20 mln złotych. Wydawać by się mogło, że ta metoda jest już dostatecznie nagłośniona, jednak oszuści nadal zbierają żniwo modyfikując ją np.; „na policjanta”, „na pracownika CBŚ”. Stosują przy tym takie chwyty psychologiczne, aby zestresowany człowiek nie miał możliwości trzeźwej oceny sytuacji.
Innym często stosowanym sposobem jest metoda "na urzędnika". Oszuści pukają od drzwi samotnych osób przedstawiając się jako pracownicy socjalni np. ZUS, NFZ, czy MOPS, informując o przyznanej podwyżce, zasiłku lub dodatku do emerytury. Starają się za wszelką cenę wejść do mieszkania. Wtedy wystarczy moment nieuwagi i ze schowka znika gotówka, cenne przedmioty. Dość często są to dwie osoby, z których jedna zajmuje uwagę petenta wypełnianiem dokumentów, druga zaś penetruje mieszkanie.
Tych sposobów jest mnóstwo. Generalna zasada, którą należy bezwzględnie stosować: nie otwierać drzwi nieznajomym, zwłaszcza jeśli jesteśmy sami w mieszkaniu.
Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej w partnerstwie z Ogólnopolską Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku oraz Firmą TAURON zainicjował kampanię na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa ekonomicznego seniorów. Istotnym elementem kampanii są Paszporty OK SENIOR, zawierające najważniejsze informacje na temat zasad bezpieczeństwa. Mają być również dystrybuowane naklejki do umieszczenia na wewnętrznej stronie drzwi mieszkania czy domu, przypominające o tym, jak się zachować, kiedy do drzwi puka nieznajoma osoba.
