Stowarzyszenie Uniwersytet Trzeciego Wieku w Andrychowie

menu

Miron Białoszewski - poeta "osobny".

28 lutego 2025
SPOTKANIE Z POEZJĄ
Miron Białoszewski - poeta \
28 lutego odbyły się kolejne warsztaty "Spotkań z poezją": Miron Białoszewski - poeta "osobny", lingwista zafascynowany "donosami" i metafizyką codziennej rzeczywistości.
Urodzony w 1922 roku w Warszawie, całe życie spędził w stolicy (z małymi wyjątkami w czasie II Wojny Światowej). Mieszkał w "blokowiskach" lub mrówkowcach - jak sam nazywał plac H. Dąbrowskiego i ulice Lizbońską na Saskiej Kępie.
Obecni na spotkaniu seniorzy wędrowali przez jego "Życiopisanie" zgodnie z chronologią wydawanych tomików poezji. Zmarł w 1983 roku w Warszawie. Poznaliśmy "Mówienie o pisaniu" Białoszewskiego, w którym powiedział, że wiersze jego "powstają z rzeczywistości, z życia dziejącego się, a to co pisane, jest zapisem mówionego".
Niezwykły nastrój wprowadziło wysłuchanie wiersza "Karuzela z madonnami" w wykonaniu Ewy Demarczyk. Osobliwe są tematy poezji Mirona, np. "Studium klucza, czy łyżka durszlakowa jako "niebo z gwiazdami", czy "kalejdoskop", albo zwyczajna stara podłoga.
Kolejne tomiki: "Obroty rzeczy" (1956), "Rachunek zachciankowy" (1959), "Mylne wzruszenia" (1961), "Było i było" (1965) potwierdzają nowatorstwo tej poezji, wynalazczość w zakresie metaforyki, słowotwórstwa, eksperymentu, formy poetyckiej. Szokuje np. wiersz "Wywód jestemu", który jest przewrotną, ironiczną oceną egzystencjalizmu francuskiego filozofa J.P.Sartre`a.
Zaskakuje zabawa językowa, odwołująca się do reguł szkolnej, niepoprawnej analizy językowej pt. "Namuzowywanie".
Seniorzy zawędrowali także do ambitnego kabaretu literackiego czyli słynnego "Teatru osobnego" na ulicy Tarczyńskiej, w którym Białoszewski był autorem i wykonawcą własnych tekstów. Słowo występowało tutaj jako temat i bohater sceniczny np. w spektaklu pt. "Imiesłów". Teatr ten istniał w latach 1958 -1963, a do formy dramatycznej wrócił poeta pod koniec swojego życia w "Kabarecie Kici Koci" (tom pt. "Ocho" - pośmiertnie wydanej w 1985 r.). Odniósł sie w nim do Stanu Wojennego (internowania, kolejek, pustek na półkach sklepowych). Poeta tworzył do ostatnich chwil życia, zacierając granice między wierszami a prozą (tomiki "Odczepcie się 91978) i "Oho" (1985).
Wybitna proza okazał się "Pamiętnik z Powstania Warszawskiego". Napisany po 20latach od czasów II wojny (1970) jest kopalnia wiedzy o codziennym życiu Warszawy z tamtych dni. Prezentuje sztukę pisarską autora (skrótowość, potoczny język bohaterów, strumień świadomości, zbitki słów i rozbijanie ich na cząstki) i ogromną siłę ekspresji w relacji bohatera, zwykłego cywila.
Uczestnicy spotkania z poezją dowiedzieli się o znaczeniu pisarstwa Białoszewskiego, które wywarło wielki wpływ na przemiany języka poetyckiego (bezpośrednio na lingwistów "Nowej Fali" (1968). Utwory poetyckie były tłumaczone na kilka języków i "przekroczyły" granice Polski. Sa ciągle przedmiotem badań i analiz wybitnych krytyków.
mgr Krystyna Korbut-Płonka

Projekt, realizacja i sponsoring strony