Literaturoznawstwo „Gustaw Herling Grudziński – świadectwo czasów zniewolenia”100-lecie urodzin pisa
W czwartek 12 grudnia 2019 r. odbył się kolejny wykład pt.” Gustaw Herling Grudziński – świadectwo czasów zniewolenia”, przygotowany z okazji Roku Grudzińskiego, ogłoszonego przez Sejm RP w stuletnią rocznicę urodzin pisarza.
W pierwszej części wykładu omówiono jego biografię: pisarza, eseisty, autora dzienników, świadka i więźnia łagrów sowieckich, żołnierza Armii Andersa, wreszcie emigranta. G. Herling-Grudziński był pisarzem wyklętym w czasie PRL-u, nieobecnym w oficjalnym obiegu wydawniczym. W latach ostatniej dekady XX w. Krytykował "Okrągły Stół", „grubą kreskę” Mazowieckiego i żądał dekomunizacji.
Drugą część wykładu poświęcono interpretacji prozy z pogranicza literatury faktu i literatury pięknej pt.”Inny świat” ( wydany po angielsku w Londynie w 1951r, a w Polsce dopiero w 1988 roku).
Kluczem do analizy utworu jest odwrócony dekalog w rzeczywistości łagrowej Jercewa, gdzie przebywał Grudziński w latach marzec 1940 – styczeń 1942.
Łagier to miniatura państwa totalitarnego, w którym nową religią stał się komunizm, zaś krwawym bogiem Stalin.
Sposobem na przetrwanie wieloletnich wyroków było donosicielstwo, kradzieże, gwałty na kobietach i prostytucja (dla ratowania życia). Rodzice i dzieci na wolności zmuszane były do wyrzeczenia się „wrogów ludu” pozostających w łagrach.
Celem łagrów była stopniowa dezintegracja Osoby ludzkiej, wyniszczenie przez głód,
katorżniczą pracę, czyli powolna śmierć.
„Inny świat”postrzegają krytycy i czytelnicy jako „wstrząsającą wiwisekcję mechanizmów sowieckiego totalitaryzmu i obraz ludzkiej natury, wystawionej na najcięższą z prób”.
Opracowała: mgr Krystyna Korbut-Płonka
