Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Wykład: Pseudonauka. Granice rozumu i wolności.

          Pierwszy wykład w nowym roku kalendarzowym 2017: „Pseudonauka. Granice rozumu i wolności”  wygłosił mgr Janusz Ślesak. Był to już trzynasty wykład w historii  UTW przeprowadzony przez mgr Janusza Ślesaka, który jest równocześnie Przewodniczącym Rady Programowo-Naukowej naszego Stowarzyszenia. Prowadził również w terenie warsztaty z zakresu astronomii i religioznawstwa. W roku 2016 został  Przewodniczącym Miejskiej Rady Seniorów w Andrychowie.

Zapoznając się z  tematem  wykładu   można było odnieść  wrażenie, że jest on trudny, może nawet filozoficzny. Czy rzeczywiście?

slesak

 

      Rozpoczynając wykład mgr Janusz Ślesak wyjaśnił  jakimi  względami kierował się przy wyborze jego tematu. Są to :względy społeczne – umiejętność rozpoznania co jest nauką, a co nią nie jest, bowiem pseudonauka, która udaje naukę, ma wymiar społeczny, ważny również dla seniorów. Ma duży wpływ na takie dziedziny życia jak: medycyna, zdrowie, życie społeczne (rasizm, fanatyzm), edukację (np. dysonans poznawczy), politykę, wymiar sprawiedliwości, (różne stanowiska naukowców mających wpływ na politykę). Co to znaczy, że coś jest naukowe? Przede wszystkim należy wskazać gdzie powstało (uniwersytet, wyższa uczelnia), ponadto powinno być przedmiotem dociekań naukowych, opublikowane w  pismach naukowych, intersubiektywne (dostępne więcej niż  jednemu podmiotowi), falsyfikowalne (dające się sprawdzić), potwierdzone w praktyce. To co jest naukowe, nie jest pewne, to co jest pewne, nie jest naukowe. Nauka bowiem jest zmienna, nie ma dogmatów. Nauka jest jednym z rodzajów wiedzy ludzkiej. Jej poznanie opiera się na pojmowaniu  rzeczywistości dzięki metodom jakie stosuje i językowi którym się posługuje. Dziedziny nauki najogólniej rzecz biorąc  to: matematyka, fizyka, biologia, chemia (w tych dziedzinach pseudonauce trudniej przeniknąć), dyscypliny dążące do standaryzacji naukowej (nauki społeczne i humanistyczne), wiedza poza nauką (sztuka). Nauka  towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów, warto wspomnieć chociażby Heraklita z Efezu, Talesa z Miletu, Galileusza, który wprowadził podwaliny badań naukowych, aż do współczesnych dziedzin nauki takich jak; energia jądrowa, atomistyka, kosmologia, komputery. Rozległą dziedziną wiedzy są nauki humanistyczne (np  filozofia, historia, socjologia, religioznawstwo) oparte na szacunku, tolerancji, sympatii, ale również badające zachowania negatywne. W dalszym ciągu wykładu mgr Janusz Ślesak zapoznał słuchaczy z pojęciami związanymi z nauką; uniwersytet, instytut, obserwatorium, laboratorium, profesor, doktor, doktor habilitowany, ekspertyza, hipoteza, doświadczenie, teoria, obserwacja. Podał przykłady naukowców, którzy są  autorytetami naukowymi w swojej dziedzinie: Maria Curie-Skłodowska, Zbigniew Religa, ks. Michał Heller, Ewa Łętowska, Tadeusz Kotarbiński, Aleksander Wolszczan czy Krzysztof Penderecki.

Pseudonauka to głoszone teorie, które aspirują do miana nauki, ale nie spełniają podstawowych reguł, nie są oparte na metodach naukowych, nie są sprawdzalne. Pseudonauka ma ogromny wpływ na manipulowanie opinią publiczną. Cechy pseudonaukowców: mania wielkości (autor, który oświadcza, że jako jedyny zna prawdę). Najczęściej uważa, że jest prześladowany. Cechuje go myślenie spiskowe, narcyzm, „bełkotliwy” język, ignorancja, (nieznajomość ustalonych reguł), zaprzeczenie istniejących prawd naukowych (w swojej dziedzinie), niezrozumienie źródeł naukowych. Dość często podpiera się argumentem: „Nauka oficjalna sobie z tym nie poradziła”. Często cytuje wypowiedzi wymyślonych profesorów, czy też powołuje się na przeprowadzone wykłady na znanej uczelni, które są trudne do zweryfikowania. Teorie głoszone przez pseudonaukę są tak sformułowane, że trudno je obalić, dlatego tak często ulegamy ich wpływom. Cudowni uzdrowiciele, biologiczne bzdury, wróżbici, egzorcyści, seanse spirytystyczne, rzucanie klątwy. Tkwi to w naszym społeczeństwie od czasów słowiańskich. Jak podkreślił mgr Janusz Ślesak na podstawie danych statystycznych  w roku 2015, 63% Polaków nie czytało  książek, a 19 mln nawet nie przeczytało fragmentu książki . 
Kończąc wykład poddał pod rozwagę słuchaczy kwestię do przemyśleń; przytoczył fragmenty dwóch listów; jeden prof. Łukasza Turskiego od naukowców w obronie rozumu, drugi, będący reakcją na niego, w obronie tolerancji i wolności podpisany przez publicystów. Oba listy były skierowane do ówczesnej Minister Pracy i Polityki Społecznej. Wykładowca pozostawił nas z dylematem, który list należałoby podpisać.
Czy granicą wolności będzie zdrowie, dobro, godność, sprawność i wolność drugiego człowieka? Czy dokonując wyboru kierować się będziemy racjonalizmem, krytycyzmem i sceptycyzmem?

„Gdy rozum śpi  budzą się demony”  (Francesco de Goya).

Tekst: Halina Osowska.

lem  nauka  modele-uni  metoda  nauk  waga  histo  rozum-wolnosc  pseudonauka  negaty               wrozka             goya             sala

Możliwość komentowania jest wyłączona.

Cookies

Nasza strona używa cookies. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na używanie cookies (zapisanie ich w urządzeniu służącym Ci do przeglądania internetu, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki i polityka strony dotyczacą cookies - kliknij - zobacz:

Rok 2012 – naszym rokiem!

Archiwum

Administracja